Kunst/cultuur
In gemeente Wymbritseradiel kunt u op het gebied van kunst en cultuur op brede schaal terecht. Hieronder treft u een scala van bezienswaardigheden aan.
Daarnaast is in Wymbritseradiel de Stichting Kulturele Ried Wymbritseradiel (KRW) actief.
Meer info? Klik op een bezienswaardigheid.
Doris Mooltsje
Galerie Kunstherberg MDMWD
Galerie Oosthem
Galerie Yn 'e Bocht
Goud- en Zilveratelier Al-An Abbega
Geeuwpoldermolen Oppenhuizen
Houtzaagmolen De Jager Woudsend
Houtzaagmolen De Rat IJlst
Jachtwerf P. Piersma
Klokkenrestauratieatelier IJlst
Korenmolen 't Lam Woudsend
Kunst- en Antiekveiling
Kunstschilders en beeldhouwers
Museum Oranjehuis Heeg
Prentenkabinet Woudsend
Deze molen is gevestigd nabij het dorp Oudega.
Afspraken voor bezichtiging kunnen gemaakt worden via houtzaagmolen De Rat in IJlst, tel. 0515-532619.
Historie
De molen werd omstreeks 1790 gebouwd aan de noordkant van de Oudegaaster Brekken en had als taak de achterliggende polder te bemalen. De eigenaar van het land was vroeger ook de eigenaar van deze molen.
Omstreeks 1934 werd de molen gedeeltelijk gesloopt, daarbij werd de onderbouw op de hoogte van de bintbalken afgezaagd. Het restant bleef dienst doen als huisvesting voor een gemaal. Een dieselmotor en later een elektromotor zorgden voor de bemaling van de polder.
In het kader van de ruilverkaveling in 1992, zouden de laatste restanten van het eens zo trotse Mooltsje gesloopt worden.
Simon Jellema, molenaar van houtzaagmolen De Rat in IJlst, trok aan de bel en maakte de Vereniging van Dorpsbelangen in Oudega enthousiast voor een restauratie van 'hun' Mooltsje. De stichting Doris Mooltsje was een feit en vanaf 1992 werd een begin gemaakt met de restauratie.
Op 13 juni 1998 draaide molen weer in volle glorie aan de boorden van de Oudegaaster Brekken.
Voor meer informatie: www.molensinbedrijf.nl.
Galerie Kunstherberg MDMWD
Adres: Jeltewei 94, 8622 XV Hommerts.
Tel. 0515-443767.
Fax. 0515-443767.
Openingstijden: vrijdag t/m zondag van 13:00 tot 17:00 uur.
Er wordt in wisselende exposities hedendaagse kunst van binnen- en buitenlandse kunstenaars gepresenteerd. Schilderijen en objecten die niet oppervlakkig zijn maar juist vindingrijk, associatief en experimenteel.
Adres: Hernepaed 4
8618 NN Oosthem
Tel. 0515-533105
Openingstijden: donderdag, vrijdag en zaterdag van 11.00 uur tot 17.00 uur, en op afspraak.
Voor meer informatie: www.galerieoosthem.nl.
Galerie Oosthem wil figuratieve en abstracte kunst van jonge en van gevestigde kunstenaars onder de aandacht brengen.
Galerie Yn 'e Bocht
Adres: Mevrouw E.G. Miedema-de Vries, Lytshuzen 3, 8621 XE Heeg.
Tel. 0515-443043.
Openingstijden: dinsdag, woensdag en zaterdag 14.00 tot 17.30 uur.
Glaswerk, keramiek en schilderijen.
Goud- en Zilveratelier Al-An Abbega
Adres: Skoalstrjitte 6, 8617 LJ Abbega.
Tel. 0515-532502.
Werkzaamheden die dit atelier uit kan voeren:
- ontwerpen en veranderen sieraden;
- zetten edelstenen in goud en zilver;
- maken trouwringen;
- bedrijfslogo als broche of das-speld;
- reparatie van goud en zilver;
- klokken en horloge reparaties.
U kunt deze molen op afspraak bezoeken, tel 0514-591659.
De historie van de Geeuwpoldermolen loopt terug tot het midden van de eerste helft van de 19e eeuw. Volgens het eerste en tweede Friese molenboek is de molen in 1841 gebouwd. Maar volgens het derde en tevens laatste Friese molenboek (Friese molens, 1995) dateert de molen van 1832. Het is dus niet duidelijk welk jaartal het juiste is. De molen bemaalt de Geeuwpolder, die als zomerpolder gebruikt wordt. Dit betekent dus dat de polder alleen 's zomers bemalen wordt en dat de polder in de winter onder water wordt gezet.
De Geeuwpoldermolen is de enige nog overgebleven poldermolen van Oppenhuizen/ Uitwellingerga. Aanhet einde van de 19e eeuw stonden er zo'n kleine 20 poldermolens in de omgeving van Oppenhuizen/ Uitwellingerga, dit waren kleine achtkanten (muonts) of spinnenkoppen.
Het heeft er lang naar uitgezien dat ook De Geeuwpoldermolen het ook wel eens niet zou kunnen gaan overleven. Troosteloos stond hij erbij in het midden van de jaren tachtig. En boven de toekomst van deze schitterende vierkante spinnenkop hingen donkere wolken. De molen werd van de lijst van beschermde monumenten geschrapt. De monumentenzorg had had al een vergunning afgegeven om de molenrestanten te slopen. Na veel aandringen van verschillende instanties werd toch besloten om de molen weer te voorzien van het jaarlijkse onderhoudsgeld. Dat was dan ook het enige dat ze deden, want meebetalen aan de restauratie, die f 175.000,- moest kosten, wilde het rijk niet.
Er werd een plan opgezet waar de gemeente Wymbritseradeel, de provincie en het Prins Bernhardfonds bij werden betrokken. Ook werden er ansichtkaarten gedrukt, waarvan de opbrengst ook naar de restauratie zou gaan. En na een zeer omvangrijke restauratie, die vier jaar geduurd had, was het op woensdag 15 juni 1988 dan eindelijk zover: de opening van De Geeuwpoldermolen. De molen draaide trots zijn wieken in het rond en maalde, stoer, het polderwater uit op het Prinses Margrietkanaal.
Tot op de dag van vandaag draait de molen geregeld en maalt hij het overtollige water simpel de polder uit.
Voor meer informatie: www.molensinbedrijf.nl.
Houtzaagmolen De Jager Woudsend
Adres: Ald Wyk 18, 8551 PR Woudsend.
Tel. 0513-413242 (J. Coppens).
Openingstijden: elke zaterdag van 10.00 - 17.00 uur.
Groepen op afspraak.
Historie
In een gevel van een huis aan de 'Steech fan Elkse' zit een mooie gevelsteen met daarin een fraai uitgebeitelde houtzaagmolen met het opschrift: 1719 Jelle Jurjens en Geertje Dirks'.
Aangenomen mag worden dat 1719 het bouwjaar van houtzaagmolen de Jager is en Jelle Jurjens de eerste eigenaar. Pas in 1734 werd Jelle Jurjens genoemd als eigenaar van een houtzaagmolen en een scheeps-timmerwerf. Deze Jelle Jurjens was belangrijk genoeg om een bijnaam te verwerven. Een bijnaam die aan eerste klas hout herinnert: Jelle Zouthout.
Van 1734 tot 1952 kende de molen diverse eigenaren.
Medio 1900 stond "de Jager" er onttakeld bij: de wieken waren er af en alleen de romp met zaagschuur stonden er nog.
In 1965 kocht de Stichting Zon en Vrijheid uit Amsterdam het molencomplex, bestaande uit molenromp met zaag en droogschuren, molenaarshuis en zeven arbeiderswoningen.
Deze stichting was voortgekomen uit de vroegere A.J.C., Arbeiders-Jeugd-Centrale, en bezat een zevental kampeerterreinen en watersportcentra met als doel vakantieactiviteiten voor jongeren en kansarmen te realiseren.
Alhoewel het niet direct het doel van de stichting was om de molen als werktuig te gebruiken of te exploiteren, waren de besturen wel van mening dat de molen als monument niet mocht verdwijnen. De molenaarswoning werd ingericht tot watersportcentrum met behoud van 'het oude' voor zover dat mogelijk was. Het directeursechtpaar Ben en Truus Davenschot-van der Heijden zette zich enthousiast in voor het restaureren en bedrijfsvaardigmaken van de Jager.
Op zaterdag 4 september 1982 werd de molen weer officieel in gebruik genomen.
Voor meer informatie: www.molensinbedrijf.nl.
Houtzaagmolen De Rat IJlst
Adres: Sneekerpad 16, 8651 NE IJlst.
Tel. 0515-532619.
Openingstijden: het gehele jaar elke zaterdag van 9.00 - 17.00 uur.
In de maanden mei t/m september woensdag-, donderdag-, en vrijdagmiddag van 12.00 - 17.00 uur of op afspraak.
Historie
Oorspronkelijk stond de molen in de Zaanstreek, waar De Rat naar men aanneemt, als balkzenzager, werd gebouwd. In het begin van de 19e eeuw werden veel molens in de Zaan gesloopt of verkocht. Om de vraag van gezaagd hout te kunnen voldoen besloot houthandel Oppedijk in IJlst om hun bezit van twee houtzaagmolens uit te breiden naar drie. Zo werd De Rat gekocht, uit elkaar gehaald, per schip vervoerd, over de Zuiderzee en in IJlst weer opgebouwd.
Ruim honderd jaar zaagde de molen nog op windkracht, totdat rond 1920 het gevlucht van de molen werd afgehaald en een 30 pk sterke elektromotor voor de aandrijving zorgde. Met behulp van deze motor kon de eeuwenoude zagerij de concurrentie weer aan. In de jaren vijftig bleek echter dat het hele productieproces te arbeidsintensief was en werd alsnog besloten de molen af te breken.
Gemeente Wymbritseradiel ontfermde zich over de molen. Er is sinds 1977 een stichting opgericht met als doel de molen weer op windkracht te laten zagen. Dankzij de gemeente, de stichting, vele vrijwilligers en een beroepsmolenaar verzaagt de molen tot op heden weer vele boomstammen tot planken.
Voor meer informatie: www.molensinbedrijf.nl.
Jachtwerf P. Piersma
Adres: It Eilân 6, 8621 CR Heeg.
Tel. 0515-442558 of 0515-442680.
Bouw van traditionele houten schepen. Groepen op afspraak.
Het woonhuis van de familie Piersma aan De Skatting 81 is een monumentaal pand.
Dit woonhuis staat ook vermeld in het boekje "Achter de gevel". In dit boekje staan anekdotische verhalen over woonhuisdocumenten en is verkrijgbaar bij het VVV te Heeg.
Klokkenrestauratieatelier IJlst
Hans Visser, Zevenpelsen 8, 8651 BT IJlst.
Tel. 0515-531322.
Achtergrondinformatie:
"Zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens". Dat spreekwoord maakt klokkenrestaurateur Hans Visser uit IJlst nog dagelijks waar. Hoe ouder de uurwerken des te groter is de uitdaging voor de restaurateur. Opdrachtgevers mogen hem rustig op de vingers kijken, het doet geen afbreuk aan zijn grenzeloze precisie en concentratie. Bij aflevering ontvangt u een uitgebreid identificatierapport.
Korenmolen 't Lam
Adres: Molestrjitte 4, 8551 NZ Woudsend.
Tel. 0514-591659.
Openingstijden: elke zaterdag van 10.00 - 17.00 uur.
Groepen op afspraak.
Historie
De geschiedenis van de molen is niet vanaf het begin bekend. Op een goederenlijst uit 1580 wordt reeds melding gemaakt van een "wijndtmolen". De huidige molen is in de tweede helft van de 17e eeuw gebouwd ter vervanging van een standerdmolen.
Veel schepen werden in Woudsend bevoorraad ten behoeve van verre reizen over zee. Gort was het voedsel bij uitstek om mee te nemen aan boord. Ongetwijfeld zal 't Lam bij deze bevoorrading een voorname rol hebben gespeeld. De schepen namen op hun terugreis naast hout en graan ook mosterdzaad mee. Dit werd op de molen verwerk tot mosterd. Voor meer informatie: www.molensinbedrijf.nl.
Kunst- en Antiekveiling IJlst
Adres: Baerveldt BV, Roodhemsterweg 8, 8651 CV IJlst.
Tel. 0515-531855.
Openingstijden: op werkdagen van 8.30 - 17.00 uur.
Achtergrondinformatie:
Dit is het grootste veilinghuis van het noorden en internationaal vermaard. Objecten kunnen dagelijks worden ingebracht.
Kunstschilders en beeldhouwers
Naast de hiervoor genoemde "speciaalzaken" telt gemeente Wymbritseradiel een aantal (kunst)schilders en beeldhouwers. In hun kunstgalerieën kunt u rustig eens binnenlopen. Uw opdrachten worden uiteraard met zorg uitgevoerd.
- W.P. Berga, Buorren 60, 8624 TP Uitwellingerga. Tel. 0515-559792 (beeldend kunstenaar);
- Galerie Yn 'e Bocht, Lytshuzen 9, Heeg. Tel. 0515-442507 (glaswerk, keramiek en schilderijen);
- Open: dinsdag, woensdag en op zaterdag.
- Mevrouw G. Jorritsma, De Hoep 30, 8622 XL Hommerts. Tel. 0515-443539 (schilderijen);
- A. v.d. Linden, Fiifhûs 10, 8774 PJ Wolsum. Tel. 0515-569521 (beeldend kunstenaar);
- G. Terpstra, Djipsleatswei 14, 8621 CD Heeg. Tel. 0515-443188 (beelden en schilderijen).
Museum Oranjehuis Heeg
Gevestigd in VVV Wymbrits te Heeg.
Voor meer informatie klik op: www.vvv-wymbrits.nl.
Achtergrondinformatie:
Uitgebreide correspondentie en verzamelingen over het Oranjehuis zijn te bezichtigen in een speciale "Oranjekamer". Een uniek privé bezit. Mevrouw v.d Heide, die al jaren met de koninklijke familie correspondeert, heeft in het boek "Juliana 75", dat door Mies Bouwman is samengesteld en in 1984 is verschenen, het voorwoord mogen schrijven.
Prentenkabinet
Adres: Midstrjitte 15, 8551 PG Woudsend.
Tel. 0514-592002.
Openingstijden: 9.00 - 18.00 uur.
Achtergrondinformatie:
Een prachtige sfeervolle en knusse woning. De bewoonster verwelkomt u graag.
Voor een heerlijke dag tekenen en schilderen in het buitenatelier van beeldend kunstenaar Ada Leenheer.
Open : woensdag en donderdag van 09.30- 17.00 uur (andere tijden in overleg)
van juni t/m half september
Adres: Yntemapolder 2, 8611JS Gaastmeer, telefoon 06-15394088, www.zomerateliergaastmeer.nl.
Het zomeratelier is een welkome plek voor iedereen die graag één of meer dagen onder begeleiding wil tekenen en schilderen. Er wordt in kleine groepjes gewerkt, maar door de individuele begeleiding is het atelier geschikt voor zowel beginners als gevorderden. In het atelier zijn alle teken en schildermaterialen zoals acryl, pastel en aquarel beschikbaar. Ook zijn er voldoende ezels, krukjes, kwasten, schorten e.d. Deelnemers kunnen natuurlijk ook met eigen materiaal aan de slag. In principe wordt er buiten gewerkt op de erven van twee monumentale boerderijen. Bij slecht weer kunnen we op de deel van boerderij Attema-Sate terecht. De dag begint met een inleidende les en daarna gaat iedereen met de spullen onder de arm een werkplek zoeken en aan de slag. Koffie en thee staan de hele dag klaar . Er kan worden meegedaan met de groepslunch. En verder is er nog een uitgebreide boekentafel om eens lekker te neuzen en inspiratie op te doen. En bijzonder: de boot kan voor de deur, campings op 75m en in de atelierboerderij kan in één van de bêd-en-brochje kamers worden overnacht.
