Sandfirden
Sandfirden, Oudega en Idzega vormen een buurtschap
Bezienswaardigheden
Het gerestaureerde "Doris-mooltsje" is een pronkstuk in het landschap. Voor meer informatie:
www.molensinbedrijf.nl. Fietspaden gescheiden van rijwegen zijn behalve veiliger ook voor toeristen aantrekkelijker. Voor meer informatie over fietsroutes klik op:
fietsroutes. Door de komst van het nieuwe fietspad langs de Oudegaaster Brekken naar Nijhuizum is het mogelijk prachtige fietstochten uit te stippelen voor jong en oud. Een prachtige aanwinst. Met de aanleg van het fietspad langs de spoorlijn Oudega-Draeisterhuzen ging ook een lang gekoesterde wens in vervulling.
Wanneer men over dit fietspad rijdt komt men langs het "Joods Kerkhof". Op het informatiebord, dat op 15 mei 1998 door dorpshistoricus Johannes Walinga uit Oudega (door diens initiatief is deze historisch plek niet door de ruilverkaveling Wymbritseradeel aangetast) werd onthuld, staat de volgende tekst te lezen:
"Op de achtergrond ligt een stukje rietland dat geheel is omgeven door een sloot. Het wordt in de volksmond "Joadsk tsjerkhôf (vertaling: Joods kerkhof) genoemd. Dit betekent niet dat er joden begraven zijn maar het kan wel gediend hebben als begraafplaats voor zwervers. De plaats is omgeven met verhalen. Op enkele honderden meters afstand lag van 1463 tot 1580 het nonnenklooster Nazareth en volgens overlevering werden zwervers (zogenaamde "joden") die daar werden opgevangen en stierven, hier begraven. Bij de aanleg van de spoorlijn in 1883 tot 1886 woonden hier in de buurt arbeidersgezinnen, onder erbarmelijke omstandigheden, in werkketen; vaak ruig volk. Uiteraard zijn er ook sterfgevallen geweest, meest tengevolge van ziekte maar er is ook een geval bekend van een man uit Maagdenburg (Duitsland) die hier bij een vechtpartij het leven liet. Er zijn sterke vermoedens dat een aantal van hen hier begraven is. Het "Joadsk tsjerkhôf" is nu een archeologisch monument."
In Sandfirden is een stichting voortdurend actief om het kleine kerkje in goede staat te houden. In 1998 werd het interieur van deze kerk geheel vernieuwd. In de zomermaanden kunnen de watersporters hun boot aan de steiger leggen om binnen geestelijke vitaminen op te doen. Ook voor culturele activiteiten is dit idyllische plekje zeer geschikt.
Idzega heeft een fraaie klokkenstoel. In 1998 is tussen de Tsjerkesleat en de Ringwiel een kanoroute gegraven. Voor meer informatie over kanoroutes klik op: kanoroutes. Op voorstel van het bestuur van de vereniging voor Dorpsbelangen Oudega is aan dit water de naam Ringwielgrêft gegeven. De Ringwielgrêft is een onderdeel van een kanoroute door de gemeente Wymbritseradiel. Over de Tsjerkesleat is eind 1999 een romaanse brug gebouwd.
Er staat een kunstwerk in Oudega: It Bûterfabryk (vertaling: De boterfabriek).
Ontwerp en uitvoering: H. Kanselaar en R. Makkinga.
Gedicht: Wilco Berga.
Opdracht: Culturele Raad Wymbritseradiel 1997.
Plaats: Breksdyk.
In Oudega heeft een boterfabriek van 1889 tot 1963 een belangrijke invloed gehad op de ontwikkeling van het dorp. Er werkten rond 1900 70 arbeiders. Voor een groot deel werd de melk uit de omgeving met de boot aangevoerd. De melk kwam zelfs per trein uit Warns en Stavoren. In 1967 is de leegstaande K.N.M. fabriek afgebrand. Op het oude fabrieksterrein zijn later bungalows gebouwd.
Geschiedenis
In 1998 bestond de muziekvereniging "Eendracht Maakt Macht" 100 jaar, bij welke gelegenheid het korps de Koninklijke Erepenning van Koningin Beatrix uitgereikt kreeg. Ook werd een jubileumboek ter gelegenheid van dit eeuwfeest uitgegeven.
Historische boeken:
-
"De Hervormde Kerk van Oudega (W)" (1986), Ds. J.D.Th. Wassenaar;
-
"Tussen Brek en Skuttel (Oudega-Idzega en Sandfirden) I + II", J. Walinga;
-
"As wie it juster", een verzetsroman 40/45, J. Walinga;
-
"In portret út it ferline fan Aldegea, Idzegea en Sanfurd" (1986), S. Jagersma;
-
"Mei it korps troch de buorren", (1998 t.g.v. 100 jaar E.M.M.), Cees Walinga;
-
"Prelude" (1998) een gedichtenbundel, Gryt Witbraad.
Wonen en leven
Oudega, Idzega en Sandfirden hebben ongeveer 724 inwoners.
Alle drie dorpen liggen aan het water, respectievelijk de Idzegaasterpoel, het Ringwiel en de Oudegaaster Brekken. Naast de agrarische sector vormt ook het toerisme een bron van inkomsten. De middenstand en enkele dienstverlenende bedrijven bieden goede service. Er is een fabriek waarin land- en tuinbouwfolie afval wordt omgezet in grondstoffen die onder meer geschikt zijn voor kunststof palen, planken, pallets en opslagsystemen. Het nieuwe bedrijventerrein aan de Joodyk heeft capaciteit voor vijf bedrijven.
Oudega heeft een café en een gezellig restaurant. Ook heeft Oudega een zeilcentrum. De camping annex jachthaven aan de Oudegaaster Brekken is in 1987 flink uitgebreid.
Jaarlijks vindt om en om een dorpsfeest, danwel de "Kreamkedagen" plaats.
In 1968 werd de zuivelfabriek in Oudega afgebroken en op het vrijkomende terrein werden zomerwoningen gebouwd, gunstig gelegen aan de Oudegaaster Brekken. In de oude kern rondom de Nederlands Hervormde kerk (staat op de monumentenlijst en heeft fraaie raampartijen in glas en lood), met torenklok uit 1623 is het goed vertoeven.
In het in 1983 geopende dorpshuis "It Joo" als multi-functioneel centrum zijn de volgende voorzieningen ondergebracht: een gymnastiekzaal met tribune, tevens feestzaal met podium, kleedkamers voor binnen- en buitensport en een centrale ontmoetingsruimte.
Bij "It Joo" ligt ook het sportcomplex voor de Oudegaaster voetbalvereniging. Oudega heeft vroeger een treinstation gehad, maar is nu voor het openbaar vervoer aangewezen op de bus. Voor meer informatie: www.arriva.nl.
Oudega is één van de vijf bekendste watersportplaatsen in Wymbritseradiel. De VVV ( www.vvv-wymbrits.nl) informeert de vakantiegangers graag over de mogelijkheden.
Qua voorzieningen en verenigingsleven zijn de inwoners van Idzega en Sandfirden op Oudega aangewezen.
